Leksykon powieści szpiegowskiej

Karen Cleveland – „Muszę to wiedzieć”

Written by | Leksykon powieści szpiegowskiej, Zimna wojna

Mąż analityczki CIA, pracującej w pionie kontrwywiadu zagranicznego na kierunku rosyjskim, okazuje się być nielegałem z 22 letnim stażem. Ale w powieści Cleveland nie jest najciekawsze to, jak funkcjonują krety wysłane do Stanów Zjednoczonych, jeszcze przez wywiad ZSRR. Ani to jak działają ich siatki. Najciekawsze jest to, jak manipulują ludźmi, w taki sposób, że zwykła amerykańska studentka trafia w samo centrum amerykańskich operacji przeciwko głównemu przeciwnikowi.

Nie bardzo rozumiem, dlaczego akurat analityk zajmuje się tworzeniem i zarządzaniem programem włamującym się do komputerów osób podejrzanych o pracę dla wywiadu rosyjskiego. Dla mnie to praca czysto operacyjna. Ale mniejsza o to. W każdym razie, w pliku surowych informacji, które powinny dopiero stać się przedmiotem obróbki analitycznej, znajduje zdjęcie swojego męża. Tym bardziej nie rozumiem dlaczego nie przyszło jej do głowy, że to zdjęcie może być elementem prowokacji, świadczącej o tym, że supertajny program CIA został zdekonspirowany. Ale bez tego rodzaju naiwności nie byłoby tej powieści.

A istotą powieści jest to, w jaki sposób profesjonalna analityczka Vivian dochodzi do tego jak, właściwie każda jej ważna decyzja zawodowa, była wynikiem manipulacji. Manipulatorem był jej własny mąż, który pobudzając jej ambicje, albo pakując rodzinę w długi, powodował że doświadczona pracownica CIA ubiegała się o stanowiska najbardziej interesujące dla służb moskiewskich. Co ważne, Rosjanie pociągając za sznurki, nie tylko zdobywają informacje, które nieostrożna kobieta wynosi z pracy. Celem długofalowej intrygi, w której ofiarami stają się mniej ważni agenci i funkcjonariusze rosyjskich służb, jest nakłonienie kobiety do zdrady.

Karen Cleveland to faktycznie była analityczka CIA. Opisując warsztat analityczny tej służby wie co pisze. A możliwości dotarcia do prawie każdej informacji, która gdziekolwiek i kiedykolwiek została zapisana elektronicznie jest imponujący. Widać to szczególnie wtedy, kiedy Vivian próbuje odtworzyć skład wywiadowczej siatki i ustalić, kto jest jej szefem. A dysponuje „tylko” danymi o datach przekraczania granicy przez podejrzanych i ich ewentualnych kontaktach telefonicznych czy mailowych. Siłą rzeczy uzupełnia to o dane uzyskane od męża, w momencie gdy odkryła jego prawdziwą tożsamość.

Przy okazji dowiadujemy się jak głęboko siatki rosyjskich kretów przeniknęły do USA i jak skutecznie docierają do najbardziej wrażliwych miejsc w amerykańskiej administracji.

Z opisu wydawcy:

Vivian Moore to matka czwórki dzieci, szczęśliwa żona idealnego ojca i męża Matta i analityczka CIA w pionie zajmującym się kontrwywiadem, a konkretnie działalnością rosyjskich szpiegów na terenie USA. Vivian rozpracowuje temat uśpionych agentów Rosji, udaje jej się dotrzeć do zawartości komputera Yuriya Yakowa, podejrzanego o bycie centrum komórki. Historia nabiera rozpędu, kiedy ku własnemu przerażeniu Vivian w folderze ze zdjęciami pięciu „uśpionych” znajduje się portret swojego męża Matta… .

Karen Cleveland, „Muszę to wiedzieć”, przekład Agnieszka Walulik, Wydawnictwo WAB, Warszawa 2018, str. 383;

Ostatnia modyfikacja: Sierpień 1, 2018