Klasyka

Adam Mickiewicz – „Konrad Wallenrod”

Written by | Klasyka, Leksykon powieści szpiegowskiej

Adam Mickiewicz „Konrad Wallenrod”[1]

Adam Mickiewicz napisał „Konrada Wallenroda” w Moskwie, w latach 1925-1927. Był w tym czasie pracownikiem Kancelarii Generał Gubernatora Dymitra Golicyna, wieloletniego wcześniejszego ambasadora Rosji w Warszawie, Dreźnie i Berlinie. Czuł się wtedy nadal polskim działaczem niepodległościowym i z pewnością przemyśliwał o grze na dwie strony.

Poemat o litewskim agencie, który zostaje Wielkim Mistrzem Zakonu Krzyżackiego to niewątpliwie jeden z najstarszych utworów literackich, które można zaliczyć do literatury szpiegowskiej. Główny bohater, pomimo spektakularnego awansu w strukturach Krzyżaków, pozostaje tajnym współpracownikiem Wielkiego Księcia Litewskiego Witolda, i samotnie wykradając się z zamków zakonu, uczestniczy w tajnych spotkaniach ze swoim prawdziwym mocodawcą lub jego wysłannikami. Stopniowo, osiągając coraz wyższe szczeble kariery, staje się nie tylko informatorem, ale (przywołując nomenklaturę np. Vladimira Volkoffa) bezcennym agentem wpływu.

Ze względu na charakter utworu i jego specyficzną formę niewiele się można doszukać przykładów wywiadowczego rzemiosła z drugiej połowy XIV wieku (prawdziwy Konrad Wallenrod urodził się pomiędzy 1330 a 1340 rokiem, a zmarł w 1393). Więcej dowiemy się raczej o silnym stresie związanym z prowadzeniem przez wiele lat podwójnego życia. Jeden z najbardziej znanych fragmentów poematu to „Ballada Alpuhara” czyli pieśń Konrada o zdradzie. W tekście pieśni Mickiewicz już całkowicie pogubił się w historii i geografii, nazwę miasta myląc z pobliskim pasmem górskim, a króla muzułmańskiego przenosząc w czasie o kilka wieków (prawdziwy al-Mansour żył na przełomie IX i X wieku). Nie sposób jednak nie zauważyć, że pieśń Konrada to najstarsza i być może jedyna w historii pochwała wykorzystania broni biologicznej.

[1] Wydawnictwo Greg; Kraków 2013, str. 56;

Ostatnia modyfikacja: Marzec 5, 2017